PFAS in drinkwater: de 'forever chemicals' en hoe filters helpen

Per- en polyfluoralkylstoffen, bekend als PFAS, zijn een familie van ongeveer 10.000 industriële chemicaliën die sinds de jaren 1940 worden gebruikt in antiaanbaklagen, brandblusschuim, verpakkingen en textiel. Ze zijn extreem resistent tegen afbraak en hopen zich op in bodem, water en het menselijk lichaam, vandaar dat ze vaak 'forever chemicals' worden genoemd.

Waarom zijn PFAS een zorg?

Langlopende studies linken sommige PFAS-subgroepen aan schildklieraandoeningen, verhoogd cholesterol, verminderde vaccinrespons bij kinderen en bepaalde kankers. De wetenschap is het sterkst voor oudere verbindingen zoals PFOA en PFOS.

Hoe komen PFAS in kraanwater terecht?

• Lozen van industriële sites en stortplaatsen
• Rioolslib gebruikt als meststof
• Gebruik van waterfilmvormend brandblusschuim, veelvoorkomend rond luchthavens en militaire bases

Wettelijke limieten

De EU-drinkwaterrichtlijn stelt een gecombineerde limiet van 0,1 microgram per liter vast voor 20 geselecteerde PFAS, van kracht vanaf 2026. De US EPA heeft in 2024 een MCL van 4 ng/L voor PFOA en PFOS definitief vastgesteld. Verschillende staten en landen hanteren strengere waarden.

Welke filters verwijderen PFAS?

• Gecertificeerde actieve koolblokfilters (NSF/ANSI 53 met expliciete PFOA/PFOS-reductie): effectief voor lange-keten en veel korte-keten PFAS. Vervang cartridges volgens schema.
• Omgekeerde osmose: verwijdert vrijwel alle PFAS-varianten bij correct onderhoud.
• Ionenwisselharsen: voornamelijk gebruikt op nutsbedrijfsschaal.

Niet-gecertificeerde kanfilters zonder merk zijn niet voldoende.

Wat te doen als u zich zorgen maakt

Vraag uw waterbedrijf naar de meest recente PFAS-testresultaten of raadpleeg het jaarlijkse waterkwaliteitsrapport. Als de waarden verhoogd zijn, kost een test door een particulier laboratorium doorgaans tussen de 80 en 150 euro.